Budowa czasu
przyszłego złożonego
1. Budowa ogólnie
    Czas futuro perfecto de indicativo jest czasem przyszłym złożonym, składającym się z dwóch komponentów. Pierwszy komponent to czasownik posiłkowy HABER (odpowiednik angielskiego HAVE) odmieniony w czasie przyszłym prostym FUTURO IMPERFECTO. Drugi - to tzw. PARTICIPIO PASADO (imiesłów  przymiotnikowy bierny lub przeszły) czasownika będącego nośnikiem sensu (właściwego czasownika). 
     Proszę kliknąć na schemat:
Między czasownikiem posiłkowym a formą participio pasado nie może znajdować się żaden wyraz:

La señora Purificación habrá [tutaj nic nie może się pojawić] maldecido 
al señor Sánchez.
2. Czasownik posiłkowy HABER
Czasownik posiłkowy HABER jest odpowiednikiem angielskiego czasownika HAVE. Oba wywodzą się z tego samego łacińskiego słowa o znaczeniu „mieć”.
Podczas gdy angielskie HAVE zachowało owo znaczenie po dziś dzień, to hiszpańskie HABER zatraciło je w toku ewolucji języka i stanowi dziś głównie czasownik posiłkowy do tworzenia czasów złożonych. 
3. PARTICIPIO PASADO czyli imiesłów przymiotnikowy
  Jest bezosobową formą czasownika, której odpowiednikiem w języku polskim jest imiesłów przymiotnikowy bierny dokonany (zrobiony, powiedziany, napisany, etc.) lub niedokonany (robiony, mówiony, pisany). Jeśli jest regularny, przybiera końcówki wypisane w punkcie 1. 
   Służy on do tworzenia czasów złożonych (2) bądź wystepuje w zdaniu samodzielnie, pełniąc w nim funkcję przymiotnika (1). Spójrzmy na dwa poniższe zdania:

(1) Don Pedro estará convencido de que no padece ninguna enfermedad mental.
(Pan Piotr jest prawdopodobnie przekonany, że nie cierpi na żadną chorobę umysłową.)

(2) Doña Purificación habrá estado en el ambulatorio.
(Pani Purificación była prawdopodobnie w przychodni.)
4. Nieregularne PARTICIPIO PASADO
Imiesłów przymiotnikowy może mieć formę nieregularną, jak również może występować pod dwiema postaciami: w formie regularnej i nieregularnej.
Oto zestaw imiesłowów przymiotnikowych występujących prawie wyłącznie w formie nieregularnej:
Pełna lista nieregularnych imiesłowów przymiotnikowych znajduje się w NINIEJSZYM PODRĘCZNIKU. Więcej o imiesłowie nieregularnym przeczytają Państwo TUTAJ
Zastosowanie czasu
przyszłego złożonego

    5. Zastosowanie czasu przyszłego złożonego

    Mimo że z formalnego punktu widzenia jest to czas przyszły, współcześnie obserwuje się tendencję do używania go głównie w celu wyrażenia prawdopodobieństwa lub przypuszczenia. Akcja, którą desygnuje ten czas w korelacji z "prawdopodobieństwem", każdorazowo dotyczny bliskiej przeszłości lub faktów "dokonanych" silnie skorelowanych z teraźniejszością. Można wobec tego wysunąć supozycję, że czas ten jest odpowiednikiem (lustrzanym odbiciem) czasu PRETERITO PERFECTO DE INDICATIVO, "wyposażonego" dodatkowo w wyrażenie modalne probablemente (a lo mejor, tal vez, etc.).

  Nie ulega oczywiście wątpliwości, że jego pierwotna funkcja, czyli desygnowanie akcji przyszłej, uprzedniej (i najczęściej dokonanej) wobec innej akcji przyszłej, w dalszym ciągu jest stosowana, jednak używanie czasu przyszłego złożonego w celu podkreślenia uprzedniości w przyszłości powoli odchodzi do lamusa (użycie to nastręcza bowiem problemów nawet samym Hiszpanom, szczególnie że czas ten nie jest niezbędny dla przekazywania zamierzonej treści. Przekonają się Państwo o tym w dalszej części tego rozdziału.
 
      Zatem, czasu tego używamy w celu:
 - wyrażania prawdopodonieństwa odnoszącego się do bliskiej przeszłości lub faktów "dokonanych" i silnie skorelowanych z teraźniejszością:
 
    ¿Quién habrá sido este tío que ha salido con Purificación? 
     (Co to był za koleś, co wyszedł właśnie z Puryfikacją?) 

¡Qué sé yo! Habrá sido su pareja, creo. 
     (Czy ja wiem! Myślę, że to mógł być jej facet.)

¡Joaquín, hijo!, ¿sabes cuándo se habrá casado 
esta vecina de pelo rubio, la que vive en el ático?
(Joaquín, synku... Wiesz może kiedy ta sąsiadka z 
poddasza, ta blondynka, wyszła za mąż?)
 
¿La de este gilipollas? Ya se habrá mudado, mamá.
(A, ta od tego dupka? Ona się już chyba wyprowadziła.)

¡Pero, bueno, qué va! ¡No me digas, hijo! ¿Quién iba a pensarlo?...
(No coś takiego! Co ty powiesz, dziecko... No kto by pomyślał?...)


     We wszystkich powyższych przykładach czas przyszły złożony można z łatwością zamienić na czas PRETERITO PERFECTO, stawiając po formie czasownika - modulant probablemente. Zwróćmy jednak uwagę na fakt, że wówczas zdania będą nieco dłuższe, a co za tym idzie – mniej "ekonomiczne". Wiemy zaś z wielu źródel, jak również z samej praktyki, że cechą każdego żywego języka jest dążenie do zwięzłości (ekonomiczności) niemal każdej wypowiedzi. 


¿Quién ha sido este tío que acaba de salir con Purificación?
(Kim był ten koleś, co właśnie wyszedł z Puryfikacją?)

¡Qué sé yo! Probablemente ha sido su pareja.
(Czy ja wiem! Prawdopodobnie to był jej facet.)

¡Joaquín, hijo!, ¿sabes cuándo se ha casado
esta vecina de pelo rubio, la que vive en el ático?
(Joaquín, synku... Wiesz może kiedy ta sąsiadka z
poddasza, ta blondynka, wyszła za mąż?)


¿La de este gilipollas? Probablemente ya se ha mudado, mamá.
(A, ta od tego dupka? Ona się już prawdopodobnie wyprowadziła.)


  W języku polskim, szczególnie w gwarze śląskiej, zbliżoną konstrukcję, wyrażającą tzw. prawdopodobieństwo odnoszące się do przeszłości, przedstawia dialog:


O, jako fajno taszka! Twoja oma ją kupieła?

Kaj tam, to chyba bydzie ta taszka podpierdolono farożowi na urodzinach abo ta kupiono w Oszołomie [Auchan] rok tymu. Zostow to, idymy!


    Należy jednak zwrócić uwagę na to, iż zastosowanie takie jest możliwe w naszym języku jedynie w stronie quasi biernej. W hiszpańskim natomiast powyższy dialog mógłby wyglądać następująco:


 ¡Joder, qué bolso más cojonudo! ¿Se lo habrá comprado tu abuela?

¡No, qué va! Este bolso mi madre se lo habrá robado al cura en la fiesta de cumpleaños o lo habrá comprado en Al campo. 
¡Déjalo, vámonos!
 - wyrażania akcji przyszłej, uprzedniej i zarazem dokonanej wobec innej akcji przyszłej (wówczas pojawia się on w zdaniach złożonych podrzędnie):
 
Cuando el señor Gonzalo llegue esta tarde a casa, 
su mujer ya le habrá preparado la cena.
(Gdy pan Gonzalo wróci wieczorem do domu, 
jego żona już będzie miała gotową dla niego kolację.)   (1)

Cuando venga el urólogo, el mejor cirujano de circuncisión, 
habremos preparado al paciente a la operación.
(Kiedy przyjedzie urolog, ten najlepszy chirurg od obrzezania, 
pacjent będzie już przygotowany do operacji.)      (2)


    W obydwu przypadkach czas przyszły złożony wystąpił w zdaniu nadrzędnym, w korelacji z czasem PRESENTE DE SUBJUNTIVO (formy: llegue oraz venga) zdania podrzędnego. W zdaniu podrzędnym przyszłość nie została wyrażona ani za pomocą czasu przyszłego prostego, ani czasu teraźniejszego, czy też - konstrukcji peryfrastycznej ir + a + bezokolicznik (va a llegar), bowiem po spójniku czasowym CUANDO, jeśli odnosi się on do przyszłości, przyszłość wyrażana jest zawsze poprzez formę jednego z CZASÓW SUBJUNTIVO (w tym wypadku czasu teraźniejszego). Pamiętajmy: po spójnikach czasowych CUANDO (kiedy), MIENTRAS (dopóki), HASTA (aż do, dopóki) etc., skorelowanych z przyszłością - nie używamy czasów trybu oznajmującego, a jedynie czasy trybu łączącego! (1) (2).
 - wyrażania akcji przyszłej dokonanej lub też zakończonej w momencie określonym przez występujący w zdaniu okolicznik czasu (występuje wtedy najczęściej w zdaniach pojedynczych):
 
Antes de las cinco de la tarde el prepucio se 
habrá cortado y al paciente le darán de alta. 
(Przed piątą po południu napletek będzie już odcięty 
i pacjent zostanie wypisany do domu.)   (1) *

 A las doce habremos terminado.
(Do dwunastej skończymy.)    (2)

* osoby zdegustowane powyższym przykładem niech sobie 
wstawią zamiast słowa "napletek" - słowo "głowa".


    Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że tego typu zdania można często zbudować, wprowadzając w nie formy zwykłego czasu przyszłego FUTURO SIMPLE (w zdaniu 1. musielibyśmy jednak stworzyć przykład strony biernej oraz mogłaby się w nim pojawić forma czasu presente de subjuntivo), co też w potocznym języku hiszpańskim czyni się powszechnie. Możemy bowiem po prostu powiedzieć:


A las doce terminaremos.
(O dwunastej skończymy).   (2)

Antes de las cinco de la tarde el prepucio 
estará cortado y al paciente le darán de alta.
(Przed piątą po południu napletek będzie odcięty 
i pacjent zostanie wypisany do domu.)   (1)


   Ostatnie dwa zdania pokazują, że czas futuro perfecto w funkcji przyszłej uprzedniej we współczesnym języku hiszpańskim staje się czasem z wyboru, nie jest natomiast używany automatycznie. Ekonomia języka nie współgra bowiem z jego pierwotnym, coraz bardziej przestarzałym, zastosowaniem.
 - wyrażania akcji dokonanej lub też zakończonej w przyszłości, niekoniecznie uprzedniej wobec innej akcji przyszłej, lecz skorelowanej z nią, o statusie emfazy (nacisku, podkreślenia ważności owej akcji). Czas ten pojawia się wówczas w nadrzędnej części zdania złożonego:

Quiero que seáis sensatos y 
si consigo esto, mi tarea como educador habrá tenido sentido.
(Chcę, żebyście byli rozważni, a jeśli uda mi się to osiągnąć, moja praca nauczyciela będzie miała wówczas sens.)

    Zdanie to zostało zaczerpnięte z serialu hiszpańskiego pt. "Internado", który polecam Państwu również na tej stronie. Bohater używa czasu futuro perfecto, chcąc wzmocnić to, co wydarzy się w przyszłości, mimo że fakt, jaki desygnuje on za pomocą tego czasu (jego praca nie pójdzie na marne), nie jest wcale uprzedni wobec faktu osiągnięcia tego, że uczniowie staną się ludźmi roztropnymi w życiu. Trudno sobie bowiem wyobrazić, że najpierw jego praca będzie miała sens, a później uczniowie wyrosną na ludzi...
     Zrozumienie takiego użycia jest niezwykle trudne dla uczącego się.  
FUTURO PERFECTO 
DE INDICATIVO
Spis treści

1. Budowa ogólnie
2. Czasownik posiłkowy HABER
3. PARTICIPIO PASADO
4. Nieregularne PARTICIPIO PASADO
5. Zastosowamie czasu przyszłego złożonego
Kreator stron - łatwe tworzenie stron WWW