Budowa czasu
teraźniejszego

    1. Czasowniki regularne

Czasowniki regularne w czasie terażniejszym tworzy się poprzez odrzucenie końcówki bezokolicznika -AR, -ER, -IR oraz doklejenie do pozostałego tematu końcówek, które w poniższym schemacie zostały wytłuszczone. Wśród czasowników regularnych najwięcej jest czasowników 1. koniugacji (końcówka -AR). 

    2. Czasowniki całkowicie nieregularne

Należą do nich czasowniki mogące posiadać nietypowe końcówki fleksyjne dla poszczególnych form osobowych, jak również przejawiać różne oboczności w temacie. Są to przeważnie bardzo pospolite czasowniki, których wyuczenie się na pamięć jest konieczne, jeśli pragniemy posługiwać się językiem hiszpańskim na poziomie komunikatywnym. Z uwagi na częstość ich użycia każdy uczeń radzi sobie z nimi stosunkowo dobrze i po pewnym czasie zapamiętuje je. 

Lista czasowników nieregularnych

Wszystkie powyższe czasowniki nieregularne charakteryzuje
niesystematyczna wymiana głosek w trakcie odmiany przez osoby. Znaczy to, że nie można ich zaklasyfikować do grup czasowników z obocznościami systematycznymi (ortograficznymi bądź samogłoskowymi), które zaprezentujemy w kolejnych podpunktach tego rozdziału. 

Wśród odmienionych wyżej czasowników znajdują się takie, które stanowią tzw. czasowniki nieregularne modelowe czyli „czasowniki główne”. Używając powyższego terminu, mamy na myśli fakt, iż od niektórych czasowników nieregularnych da się utworzyć pochodne morfologiczne, stosując odpowiedni prefiks (przedrostek). Do grupy tych czasowników należą głównie te, które w 1. os. lp. mają końcówkę –go:

decir – digo 
poner – pongo
(traer, caer, valer, tener, venir)

Każdy czasownik utworzony od wyżej wymienionych odmienia się w czasie teraźniejszym według paradygmatu wyrazu podstawowego (tzn. w taki sam sposób, jak „czasownik główny”). Zatem czasowniki:

proponer (proponować), deponer (deponować) i exponer (wystawiać) 
będą się odmieniały identycznie jak czasownik PONER.

Uwaga: Pełną listę czasowników z końcówką -GO i nie tylko znajdą Państwo w podręczniku o czasach i czasownikach  ESCÁNDALO VERBAL. 

    3. Czasowniki z dyftongacją    E:IE    lub   O:UE

W sporej grupie czasowników w czasie teraźniejszym zachodzi zjawisko wymiany samogłoski w temacie na dwugłoskę (dyftong). Fenomen ten ma miejsce zawsze w drugiej sylabie od końca (wyrazem wyjściowym jest bezokolicznik) i sprowadza się do:

a) wymiany samogłoski E z tematu na dwugłoskę IE:
sentir: e:ie

b) wymiany samogłoski O z tematu na dwugłoskę UE:
poder: o:ue

Czasowniki takie określamy mianem czasowników z dyftongacją. Dyftongacja, z kolei, zachodzi we wszystkich osobach, z wyłączeniem 1. i 2. os. lm.
Oto odmiana przykładowych czasowników z dyftongacją:
Uwaga: Pełną listę czasowników z dyftongacją oraz wyjaśnienie, w jaki sposób odróżnić takie czasowniki od czasowników regularnych znajdą Państwo w podręczniku o budowie czasów i ich zastosowaniu wraz z czytankami i ćwiczeniami, pt. ESCÁNDALO VERBAL oraz w niecodziennym podręczniku dla dorosłych początkujących, pt.  DOŃA PURIFICACIÓN

    4. Czasowniki z prostą alternacją samogłoskową   E:I

Istnieje pewna grupa czasowników 3. koniugacji (zakończonych na -IR), które w drugiej sylabie od końca wymieniają samogłoskę E na samogłoskę I. Prosta alternacja samogłoskowa to nic innego jak wymiana jednej samogłoski na inną (łac. alterno wymieniam).
Zjawisko to zachodzi dokładnie w tych samych osobach, co wcześniejsza dyftongacja. Oto przykład czasownika z wymianą E:I:
Uwaga: Pełną listę tych czasowników znajdą Państwo w podręczniku o budowie czasów i ich zastosowaniu wraz z czytankami i ćwiczeniami, pt. ESCÁNDALO VERBAL. Polecam także niecodzienny podręcznik dla dorosłych początkujących, pt.  DOŃA PURIFICACIÓN.

    5. Czasowniki z nietypową alternacją   I:IE   lub   U:UE

Do ostatniej grupy czasowników z obocznościami samogłoskowymi należą wyrazy z poniższej tabeli. Wymiany (alternacje) samogłoskowe zachodzą w nich również w drugiej sylabie od końca wg tego samego paradygmatu co wcześniesze czasowniki.

    6. Czasowniki z obocznościami ortograficznymi

Wyczerpujące informacje o obocznościach ortograficznych w czasie teraźniejszym oraz przykłady wraz z ćwiczeniami w chwili obecnej można znaleźć jedynie w podręczniku ESCÁNDALO VERBAL
Zastosowanie czasu
teraźniejszego

    7. Zastosowanie czasu teraźniejszego

Czas presente de indicativo Polakom nie powinien sprawiać kłopotu w zastosowaniu. Używany jest on prawie dokładnie tak samo, jak polski czas teraźniejszy, mimo to pozwolimy sobie na jego omówienie. Czas ten wyraża:

– sytuacje aktualne (tzw. presente actual), które odbywają się w chwili obecnej:

El señor Sánchez lee su revista. 
(Pan Sánchez czyta swoją gazetę) [w tym momencie]

Doña Purificación sale a la iglesia. 
(Pani Purificación wychodzi do kościoła) [teraz]

– sytuacje zwyczajowe (tzw. presente habitual), które wykonuje się „na codzień”:

El señor Tractor cada día hace el amor con su mujer.
(Pan Tractor codziennie kocha się z żoną.)

El señor Sánchez trabaja en una fábrica de coches.
(Pan Sánchez pracuje w fabryce samochodów)

– cechy i sytacje stałe (tzw. presente habitual):

Doña Purificación es jubilada y vive en una vivienda de cinco pisos.
(Pani Purificación jest emerytką i mieszka w pięciopietrowym bloku.)

La casa de la señora Purificación está en la calle Santos Rosarios de la Iglesia, número 33.
(Dom pani Purificación znajduje się na ulicy Świętych Różańców z Kościoła, numer 33.)

– sytuacje historyczne (tzw. presente histórico), gdzie pełni rolę czasu przeszłego, oży-wiając w ten sposób fakty historyczne bądź narrację:

Doña Purificación descubre América en 1492, en su tercera encarnación, como hombre de apellido Colón.
(Pani Purificación odkrywa Amerykę w 1492, w swoim trzecim wcieleniu, jako mężczyzna o nazwisku Kolumb.)

Ayer entro en casa y veo una mierda de perro en el suelo. 
(Wczoraj wchodzę do domu i widzę psie gówno na podłodze.) 

– sytuacje przyszłe (tzw. presente de futuro), bliskie lub dalekie:

–Mañana vamos a la misa, hija mía. (– Jutro idziemy na mszę, moja droga.)
–Yo me quedo con el gato. (– Ja zostaję z kotem.)

– rozkaz (tzw. presente de mandato), kiedy jesteśmy z kimś „na ty” i pragniemy wydać dość autorytarne polecenie, np. w relacji ojciec z synem:

–Hijo, ¡bajas inmediatamente al quiosco y me traes una revista!– dice el padre.
(– Synu, idziesz natychmiast do kiosku i przynosisz /mi tu/ magazyn! – mówi ojciec.)

–¡José, coges esta revista de mierda y la echas a la basura! ¡Ya!– dice la madre.
(– José, zabierasz ten zasrany magazyn i na śmietnik z nim! Już! – mówi matka.) 

Uwaga: Fragment zaczerpnięty z podręcznika ESCÁNDALO VERBAL. Więcej znajdą Państwo w książce (czytanki, przykłady, ćwiczenia, klucz). Materiał znajduje się także w niecodziennym podręczniku dla dorosłych początkujących, pt. DOŃA PURIFICACIÓN.
PRESENTE DE
INDICATIVO
Spis treści

1. Czasowniki regularne
2. Czasowniki całkowicie nieregularne
3. Czasowniki z dyftongacją
4. Czasowniki z alternacją E:I
5. Czasowniki z alternacją I:IE lub O:UE
6. Czasowniki z obocznościami ortograficznymi
7. Zastosowanie czasu teraźniejszego
Twoja strona firmowa - szybko i za darmo!