Budowa czasu
teraźniejszego łączącego (1)

    1. Czasowniki regularne

Czasowniki regularne w czasie terażniejszym tworzy się poprzez odrzucenie końcówki bezokolicznika -AR, -ER, -IR oraz doklejenie do pozostałego tematu końcówek, które w poniższym schemacie zostały wytłuszczone. Wśród czasowników regularnych najwięcej jest czasowników 1. koniugacji (końcówka -AR). 
Czasowniki regularne w czasie terażniejszym łączącym tworzy się poprzez odrzucenie końcówki bezokolicznika -AR, -ER, -IR oraz doklejenie do pozostałego tematu końcówek, które w poniższym schemacie zostały wytłuszczone. Wśród czasowników regularnych najwięcej jest czasowników 1. koniugacji (końcówka -AR). 
Proszę kliknąć na zdjęcie. 

    2. Czasowniki całkowicie nieregularne

     Należą do nich przede wszystkim czasowniki, które w zwykłym czasie teraźniejszym mają nietypową końcówkę w 1 os. lp., np. -go lub -zco, etc. 
     W ich skład wchodzą również czasowniki tak skrajnie nieregularne jak ser i estar.
     Przy odmianie takich czasowników korzystamy jedynie z końcówek dla II i III konigacji (są to te same końcówki). Wystarczy znać 1 os. lp, a następnie odrzucić od niej końcówkę -o, by uzyskać właściwy temat czasownika. 

     Oto lista najważniejszych czasowników 
całkowicie nieregularnych w niniejszym czasie
salir:            salga
tener:          tenga
venir:          venga
poner:         ponga
decir:          diga
hacer:         haga
ser:              sea
caer:           caiga
valer:          valga
conocer:    conozca
traducir:    traduzca
producir:   produzca
ir:                vaya
Wśród odmienionych wyżej czasowników znajdują się takie, które stanowią tzw. czasowniki nieregularne modelowe czyli „czasowniki główne”. Używając powyższego terminu, mamy na myśli fakt, iż od niektórych czasowników nieregularnych da się utworzyć pochodne morfologiczne, stosując odpowiedni prefiks (przedrostek). Do grupy tych czasowników należą głównie te, które w 1. os. lp. mają końcówkę –go:

decir – diga 
poner – ponga
(traer, caer, valer, tener, venir)

Każdy czasownik utworzony od wyżej wymienionych odmienia się w czasie teraźniejszym subjuntivo według paradygmatu wyrazu podstawowego (tzn. w taki sam sposób, jak „czasownik główny”). Zatem czasowniki:

proponer (proponować), deponer (deponować) i exponer (wystawiać) 
będą się odmieniały identycznie jak czasownik PONER.
Budowa czasu
teraźniejszego łączącego (2)

    3. Czasowniki z obocznościami samogłoskowymi

Uwaga: Wszystkie czasowniki, które w czasie teraźniejszym trybu oznajmującego zaliczane były do grupy czasowników z obocznością samogłoskową, takie jak:

poder: puedo, puedes, puede...
sentir: siento, sientes, siente...
etc.

zachowują identyczny mechanizm odmiany w czasie teraźniejszym łączącym.

Nie są to czasowniki całkowicie nieregularne! Są to po prostu czasowniki z REGULARNĄ obocznością!

Poniżej znajduje się treść zaczerpnięta z działu INDICATIVO, w celu przypomnienia... 

    4. Czasowniki z obocznościami samogłoskowymi

W sporej grupie czasowników w czasie teraźniejszym zachodzi zjawisko wymiany samogłoski w temacie na dwugłoskę (dyftong). Fenomen ten ma miejsce zawsze w drugiej sylabie od końca (wyrazem wyjściowym jest bezokolicznik) i sprowadza się do:

a) wymiany samogłoski E z tematu na dwugłoskę IE:
sentir: e:ie

b) wymiany samogłoski O z tematu na dwugłoskę UE:
poder: o:ue

Czasowniki takie określamy mianem czasowników z dyftongacją. Dyftongacja, z kolei, zachodzi we wszystkich osobach, z wyłączeniem 1. i 2. os. lm.
Oto odmiana przykładowych czasowników z dyftongacją:

    5. Czasowniki z dyftongacją    E:IE    lub   O:UE

W sporej grupie czasowników w czasie teraźniejszym zachodzi zjawisko wymiany samogłoski w temacie na dwugłoskę (dyftong). Fenomen ten ma miejsce zawsze w drugiej sylabie od końca (wyrazem wyjściowym jest bezokolicznik) i sprowadza się do:

a) wymiany samogłoski E z tematu na dwugłoskę IE:
sentir: e:ie

b) wymiany samogłoski O z tematu na dwugłoskę UE:
poder: o:ue

Czasowniki takie określamy mianem czasowników z dyftongacją. Dyftongacja, z kolei, zachodzi we wszystkich osobach, z wyłączeniem 1. i 2. os. lm.
Oto odmiana przykładowych czasowników z dyftongacją:
Uwaga: Pełną listę czasowników z dyftongacją oraz wyjaśnienie, w jaki sposób odróżnić takie czasowniki od czasowników regularnych znajdą Państwo w podręczniku o budowie czasów i ich zastosowaniu wraz z czytankami i ćwiczeniami, pt. ESCÁNDALO VERBAL oraz w niecodziennym podręczniku dla dorosłych początkujących, pt.  DOŃA PURIFICACIÓN

    6. Czasowniki z prostą alternacją samogłoskową   E:I

Istnieje pewna grupa czasowników 3. koniugacji (zakończonych na -IR), które w drugiej sylabie od końca wymieniają samogłoskę E na samogłoskę I. Prosta alternacja samogłoskowa to nic innego jak wymiana jednej samogłoski na inną (łac. alterno wymieniam).
Zjawisko to zachodzi dokładnie w tych samych osobach, co wcześniejsza dyftongacja. Oto przykład czasownika z wymianą E:I:
Uwaga: Pełną listę tych czasowników znajdą Państwo w podręczniku o budowie czasów i ich zastosowaniu wraz z czytankami i ćwiczeniami, pt. ESCÁNDALO VERBAL. Polecam także niecodzienny podręcznik dla dorosłych początkujących, pt.  DOŃA PURIFICACIÓN.

    7. Czasowniki z nietypową alternacją   I:IE   lub   U:UE

Do ostatniej grupy czasowników z obocznościami samogłoskowymi należą wyrazy z poniższej tabeli. Wymiany (alternacje) samogłoskowe zachodzą w nich również w drugiej sylabie od końca wg tego samego paradygmatu co wcześniesze czasowniki.

    8. Czasowniki z obocznościami ortograficznymi

Wyczerpujące informacje o obocznościach ortograficznych w czasie teraźniejszym oraz przykłady wraz z ćwiczeniami w chwili obecnej można znaleźć jedynie w podręczniku ESCÁNDALO VERBAL
Zastosowanie czasu
teraźniejszego łączącego

    9. Wstępnie o trybie subjuntivo

Nim przejdziemy do omówienia, kiedy należy używać czasu presente de subjuntivo, przypomnijmy sobie, czym jest w zasadzie TRYB SUBJUNTIVO (informacje zaczerpnięte z osobnego działu).

Subjuntivo to nazwa trybu. W języku polskim wyróżniamy trzy podstawowe tryby: oznajmujący, przypuszczający i rozkazujący. Język hiszpański również dysponuje trzema trybami (dawne gramatyki rejestrują cztery tryby), takimi jak: oznajmujący, łączący oraz rozkazujący.
Różnica między językiem hiszpańskim a polskim w odniesieniu do trybów sprowadza się głównie do tego, iż w obrębie trybu łączącego oraz oznajmującego rejestrujemy po kilka różnych czasów, o czym szerzej mogą Państwo przeczytać w dziale HISZPAŃSKIE CZASY.

Tryb subjuntivo jest trybem łączącym i składają się nań 4 czasy gramatyczne (z wyłączeniem tych, które we współczesnym języku kastylijskim są już w zasadzie nieużywane).
Tryb łączący bierze swą polską nazwę od tego, iż czasowniki występujące w tym trybie pojawiają się prawie wyłącznie w zdaniach podrzędnych, czyli po różnego rodzaju spójnikach podrzędnych, które ŁĄCZĄ ze sobą dwa wypowiedzenia (zdania) składowe.
Spójrzmy na przykład:

Alberto quiere que su mujer se ponga de rodillas ante él y le pida perdón por no haberle hecho la comida.
(Albert chce, by jego żona uklękła przed nim i poprosiła o wybaczenie za to, że nie zrobiła mu obiadu.) 

[Albert chce - jest zdaniem nadrzędnym; by - spójnikiem podrzędnym celowym łączącym zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i wchodzącym w skład tego ostatniego; aby jego żona uklękła (...) - jest zdaniem podrzędnym (dodatkowo złożonym współrzędnie). Formy czasownikowe se ponga oraz pida są formami czasu teraźniejszego w trybie łączącym i występują w zdaniu podrzędnym.]

    10. Zastosowanie czasu (1)

Czas presente de subjuntivo stosowany jest:
– przy wprowadzaniu zdania podrzędnego (2) za pomocą spójnika que lub para que (a que) w znaczeniu aby, żeby – tylko i wyłącznie wówczas, gdy w zdaniu nadrzędnym (1) pojawia się czas PRESENTE DE INDICATIVO lub PRETÉRITO PERFECTO DE INDICATIVIO:

Joaquín quiere (1) que mañana salgamos al cine (2). 
(Joaquín chce, byśmy poszli jutro do kina.)

María me ha sugerido (1) que me vaya de vacaciones 
y que me relaje un poquito (2). 
(Maria zasugerowała mi, bym pojechał na wakacje 
i odrobinę się zrelaksował.)

Vengo (1) para que me digas la verdad (2).
(Przychodzę, byś mi powiedział prawdę.)

Różnica między użyciem spójnika que a spójnika para que (a que) w znaczeniu aby, żeby jest dość istotna. Otóż tego drugiego używa się tylko i wyłącznie wtedy, gdy czasownik zdania nadrzędnego wyraża ruch lub gdy do zdania oznajmującego da się utworzyć pytanie rozpoczynające się od para que:

¿Para que has venido?
(Po co przyszedłeś?)
He venido para que me lo des.
(Przyszedłem, byś mi to dał.)

Uwaga: Trybu subjuntivo użyjemy, gdy będzieli mieli do czynienia z dwoma różnymi podmiotami:

(Yo) quiero que (tú) me lo compres.
Ja chcę, byś ty mi to kupił.

Jeśli jednak mowa będzie o jednym i tym samym podmiocie, wówczas po spójniku que stawiamy ZAWSZE bezokolicznik. Zdania z jednym podmiotem a dwoma osobowymi formami czasownika są składniowo NIEPOPRAWNE!

Quiero comprármelo. 
(Chcę to sobie kupić)

nie zaś:

Quiero que me lo compre yo.
(Chcę, żebym ja to sobie kupił.)
– w celu utworzenia tzw. grzecznościowego trybu rozkazującego w twierdzeniu (formy te nazywam formami sugerującymi):
Uwaga: zdecydowana większość opracowań gramatycznych (w tym hiszpańskich) "miesza" właściwy tryb rozkazujący, występujący jedynie dla 2 os. lp. i lm. z formami czasu presente de subjuntivo dla pozostałych osób, wkładając wszystkie wyżej wymienione formy do "jednego wora" i uznając je za tryb rozkazujący! W mojej ocenie jest to poważny błąd merytoryczny, który dodatkowo komplikuje opanowanie form rozkazowo-sugerujących przez uczącego się. 
Patrz też: TRYB ROZKAZUJĄCY

Siéntese aquí, señor González.
(Proszę tutaj usiąść, panie González.)

Póngaselo, señora Rostro.
(Proszę to na siebie nałożyć, pani Rostro.)

Salgámonos de aquí, Ignacio.
(Wyjdźmy stąd, Ignacy.)

Proszę zwrócić uwagę również na to, iż w tzw. grzecznościowym trybie rozkazującym (czyli w formach sugerujących) w TWIERDZENIU – wszystkie zaimki dopełnieniowe oraz zaimki zwrotne należy dołączyć do osobowej formy czasownika, pamiętając jednocześnie o zaopatrzeniu nowo powstałego wyrazu w tilde (patrz: AKCETN). 
– w celu utworzenia wszystkich form rozkazowo-sugerujących (nomenklatura niewłąściwa: wszystkich form rozkazujących) w PRZECZENIU: 

No se siente aquí, señor González.
(Proszę tutaj nie siadać, panie González.)

No te lo pongas, Roberto.
(Nie nakładaj tego na siebie Robercie.) 

No nos salgamos de aquí, Ignacio.
(Zostańmy tutaj, Ignacy.)

Proszę zwrócić uwagę również na to, iż w tym wypadku zaimki osobowe, o których była wyżej mowa, obowiązkowo stawiane są przed osobową formą czasownika
– w zdaniach podrzędnych okolicznikowych czasu, po spójnikach takich jak:

cuando (kiedy), mientras (dopóki), hasta (aż) oraz innych spójnikach, po których będzie desygnowana TYLKO I WYŁĄCZNIE przyszłość.
Cuando estés en Paris, entra en esta tienda y cómpramelo.
(Kiedy będziesz w Paryżu, wejdź do tego sklepu i kup mi to.)
Mientras haya amor, habrá felicidad.
(Dopóki będzie istaniała miłość, będzie szczęście.)

    11. Zastosowanie czasu (2)

Najtrudniejsze dla uczących się jest stosowanie trybu subjuntivo (dotyczy to nie tylko jego czasu teraźniejszego) po czasownikach związanych z uczuciami, strachem, radością, niewiedzą, itp. oraz po zaprzeczonych czasownikach opiniujących. Ponieważ lista takich czasowników jest dość długa, w tym dziale wymienione zostaną tylko niektóre z nich.

Po następujących czasownikach należy użyć w kolejnym zdaniu trybu subjuntivo (czasowniki podane zostały w 1 lub 3 os. lp. wraz ze spójnikami):

tengo miedo de que
me alegro de que
siento que
temo que
me duele que
me asusta que
me entusiasma que
me fastidia que
me gusta que
me impresiona que
etc.

no creo que
no pienso que
no me parece que
no supongo que
no opino que
no considero que
etc.

Więcej na ten temat znajdą Państwo w dziale CZASY SUBJUNTIVO lub późniejszym dziale FRASES SUSTANTIVAS.

Oto przykłady zdań:

Tengo miedo de que Juan esté enfermo.
(Boję się, że Jan jest chory.)

Me alegro de que seas tan buena chica. 
(Cieszę się, że jesteś tak mądrą dziewczynką.)
PRESENTE DE
SUBJUNTIVO
Spis treści

1. Czasowniki regularne
2. Czasowniki całkowicie nieregularne
3. Czasowniki z dyftongacją
4. Czasowniki z alternacją E:I
5. Czasowniki z alternacją I:IE lub O:UE
6. Czasowniki z obocznościami ortograficznymi
7. Zastosowanie czasu teraźniejszego
Kreator stron - łatwe tworzenie stron WWW