Budowa czasu przeszłego 
uprzedniego trybu łączącego

    1. Czasowniki regularne

Zanim omówimy budowę niniejszego czasu, powiedzmy sobie otwarcie, że jest to najbardziej skomplikowany pod względem budowy hiszpański czas oraz prawdopodobnie czas o najszerszym zastosowaniu, o którym mowa będzie poniżej.
Pod względem morfologicznym (budowa) jest to czas prosty, jednak posiada on dwa różne paradygmaty końcówek fleksyjnych (po dwie końcówki fleksyjne dla każdej osoby lp. i lm. – do wyboru).
Najczęściej przybiera on następujące końcówki w czasownikach regularnych:
lub – relatywnie rzadziej – zamienia każdą sylabę -ra z powyższych końcówek na sylabę -se, jak poniżej:
W języku mówionym w Hiszpanii zdecydowanie częściej sięga się po pierwsze końcówki. Drugie – obecne są raczej w formie pisanej lub w rejestrze bardziej oficjalnym, aczkolwiek należy podkreślić, że nie ma ścisłych zasad zobowiązujących użytkownika języka do sięgania po jeden lub drugi wariant w zależności od sytuacji językowej.
W niektórych częściach Ameryki Łacińskiej, na przykład, użytkownicy języka posługują się niemal wyłącznie końcówkami z sylabą -se.

    2. Czasowniki całkowicie nieregularne

Do czasowników uznawanych za całkowicie nieregularne należą tutaj wszystkie te czasowniki, które w czasie PRETÉRITO INDEFINIDO także mają status verbum irregularis (czasowników nieregularnych). Znajomość tego ostatniego czasu jest obligatoryjna, jeśli uczeń chce poprawnie przyswoić budowę omawianego na tej stronie czasu, a co więcej – jest niezmiernie przydatna i z całą pewnością pomoże mu opanować budowę oraz zastosowanie czasu imperfecto de subjuntivo.
Niemal wszystkie opracowania gramatycznie zawierają jedynie tabele z odmianą czasowników całkowicie nieregularnych w niniejszym czasie, bez wzmianki o tym, że są to dokładnie te same czasowniki, co w czasie indefinido, oraz bez jakiegokolwiek wyjaśnienia, jak – niejako drogą na skróty – opanować błyskawicznie odmianę takich czasowników w czasie IMPERFECTO DE SUBJUNTIVO.
 
Zanim więc zajrzą Państwo do poniższej odmiany czasowników całkowicie nieregularnych (do pobrania w pliku PDF), spróbujmy uprościć sobie studencki żywot i zobaczmy, jak najprościej zapamiętać tę nieszczęsną odmianę:

a) sięgnijmy na ten przykład po jeden z czasowników całkowicie nieregularnych w czasie PRETÉRITO INDEFINIDO, czasownik tener;

b) wyszukajmy jego trzecią osobę liczby mnogiej (3. os. lm.) – tuvieron;

c) z przywołanej formy odrzućmy końcówkę -on;

d) do pozostałego „tematu” tuvier- dodajmy teraz kolejno końcówki:
 
-a, -as, -a; -amos, -ais, -an 

i uzyskamy pełną odmianę czasownika tener w czasie pretérito imperfecto de subjuntivo:

tuviera, tuvieras, tuviera; 
tuviéramos, tuvierais, tuvieran

e) tak czyńmy, Szanowni Państwo, z każdym czasownikiem całkowicie nieregularnym w czasie pretérito indefinido (ich lista w pliku PDF znajduje się tutaj), a problem będziemy mieli z głowy.

Pamiętać należy, że każdą dwugłoskę -ra tutaj również możemy bez problemu zamienić na sylabę -se!

tuviese, tuvieses, tuviese; 
tuviésemos, tuvieseis, tuviesen

Uwaga 1: Niektóre – mało precyzyjne! – opracowania gramatyczne nie odróżniają tzw. czasowników całkowicie nieregularnych od czasowników z nieregularnościami kazualnymi lub cząstkowymi (właściwie: czasowników z obocznościami samogłoskowymi oraz ortograficznymi). Opracowania te błędnie wkładają wszystkie te czasowniki do „jednego worka”, nazywając je po prostu – czasownikami nieregularnymi. Takie niechlujstwo gramatyczne, Szanowni Państwo, uniemożliwia m.in. zastosowanie tzw. drogi na skróty w odmianie czasowników całkowicie nieregularnych w czasie omawianym na tej stronie. Poza tym, zmusza studenta do bezrefleksyjnego „zakuwania” owych form nieregularnych, bez możliwości odwoływania się w trakcie nauki do jakichkolwiek ułatwiających zapamiętywanie paradygmatów (modeli). 

Uwaga 2: Musimy pamiętać, że do grupy czasowników całkowicie nieregularnych zaliczymy również czasowniki z końcówką -ducir: 

traducir, conducir, producir, etc.,

o których mowa jest w zakładce INDEFINIDO. 

Uwaga: Lista czasowników całkowicie nieregularnych w indefinido

    3. Czasowniki z obocznością ortograficzną      I : Y

   Istnieje pewna grupa czasowników mających w trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej czasu INDEFINIDO wymianę ortograficzną grafemu i (w końcówkach -ió oraz -ieron) na y. Do czasowników tych należą czasowniki 2 i 3 koniugacji, których temat kończy się na samogłoskę o, u, e, a (nie dotyczy czasowników całkowicie nieregularnych). W zakładce INDEFINIDO przedstawiliśmy ich odmianę, którą raz jeszcze możemy zobaczyć poniżej. 
   Czasowniki tego typu w czasie IMPERFECTO DE SUBJUNTIVO zachowują ową samogłoskę y we wszystkich osobach liczby pojedynczej i mnogiej, wobecz czego odmiana trzech powyższych czasowników w tym czasie wyglądała będzie następująco (przypominam, że jest ona wynikiem niedopuszczenia do powstania tzw. tryftongu, o czym pisaliśmy w zakładce INDEFINIDO):

    UWAGA: Czasowniki reír oraz freír (na przykład) nie stosują się do tej zasady, mimo iż należą do 3 koniugacji, a ich temat kończy się samogłoską e. W niniejszym czasie czasowniki tej wpisują się raczej w paradygmat odmiany czasownika sentir, czyli w grupę czasowników z obocznością samogłoskową w temacie, o których traktujemy w kolejnym podpunkcie. Mimo to, odmienimy tutaj te dwa problematyczne czasowniki: 

    4. Czasowniki z obocznością samogłoskową 

  Czasowniki 3. koniugacji (z końcówką –IR), które w czasie teraźniejszym PRESENTE ulegają tzw. dyftongacji (e:ie, o:ue) lub prostej wymianie samogłoskowej (e:i), w czasie pretérito imperfecto de subjuntivo poddają wymianie samogłoskę e z tematu na i, zaś samogłoskę o z tematu na u. Zawsze chodzi o samogłoskę znajdującą się w DRUGIEJ sylabie od końca (liczymy od formy bezokolicznika). Wymiana ta występuje we WSZYSTKICH osobach gramatycznych.
    Proszę spojrzeć na przykłady:

a) dormir byłoby: dormiera, dormieras, etc., 
   ale jest: durmiera, durmieras, etc.

b) morir byłoby: moriera, morieras, etc.,
 ale jest: muriera, murieras, etc.

c) sentir byłoby: sentiera, sentieras, etc., 
ale jest: sintiera, sintieras, etc.

     Oto pełna odmiana trzech powyższych czasowników:
Zastosowanie czasu przeszłego 
uprzedniego trybu łączącego

    5. Zastosowanie czasu

   Tak jak powiedzieliśmy we wstępie, czas pretérito imprefecto de subjuntivo jest bodaj najtrudniejszym hiszpańskim czasem gramatycznym, o dość szerokim zastosowaniu.
  Mimo nazwy (czas przeszły), formy imperfecto de subjuntivo mogą sygnalizować odbiorcy aż trzy czasy rzeczywiste (przyszłość, teraźniejszość, przeszłość) lub nadawać wypowiedzi taki sam status, jaki nadaje jej w języku polskim tryb warunkowy.
   Ponadto, ponieważ w trybie łączącym (subjuntivo) hiszpańska gramatyka nie rejestruje czasu INDEFINIDO (obecnego jedynie w trybie oznajmującym), czas pretérito imperfecto de subjuntivo przejmuje na siebie również rolę czasu indefinido, występując niejako w podwójnej roli.

   By te wszystkie uwagi mogły stać się dla nas choć w pewnym stopniu czytelne, przyjrzyjmy się poniższej analizie zastosowania niniejszego czasu.
_______________________________________________________________

 Czasu imperfecto de subjuntivo używamy:
_______________________________________________________________

– w zdaniach podrzędnych  po spójniku QUE lub 
PARA QUE (A QUE) w znaczeniu ABY, ŻEBY pod warunkiem, że w zdaniu nadrzędnym występuje czasownik w czasie przeszłym INDEFINIDO, IMPERFECTO, PLUSCUAMPERFECTO. Ma to związek z NASTĘPSTWEM CZASÓW [niebieski – zdanie nadrzędne; zielony – zdanie podrzędne]:

Le dije al presidente Tusco que hiciera una interrogación en Smoleńsk, pero no me hizo caso, cabrón.
(Powiedziałem Tuskowi, żeby przeprowadził śledztwo w Smoleńsku, ale nie posłuchał mnie, drań.)

[Hiciera – wyraża tutaj prawdopodobnie tzw. przyszłość w przeszłości zamkniętej.]
_______________________

Le dije al presidente Tusco que hiciera una interrogación en Smoleńsk, pero no sé si me hará caso.
(Powiedziałem Tuskowi, żeby przeprowadził śledztwo w Smoleńsku, ale nie wiem, czy mnie posłucha.)

[Hiciera – wyraża tutaj przyszłość, o jakiej jest (była) mowa w przeszłości. Z kolejnego zdania składowego po spójniku ale wiemy, że „przyszłość ta faktycznie jeszcze nie nastąpiła”.]
_______________________

Las monjas le pidieron a Puri que les trajera un consolador de Al Campo.
(Zakonnice poprosiły Puri, by im przywiozła wibrator z Auchan’a.)

[Trajera – wyraża tutaj niedookreśloną przyszłość. Puri, w chwili prośby, dopiero ma przecież przynieść wibrator.]
_______________________________________________________________

– w zdaniach podrzędnych, pod warunkiem że w zdaniu nadrzędnym występuje czasownik lub zwrot wyrażający: obawę, strach, radość, gniew, smutek, żal, inne emocje (lista tych czasowników w PRESENTE DE SUBJUNTIVO). 

Temo que la mujer de Débil se cagara ayer de miedo en la comisaría.
(Obawiam się, że żona Słabego zesrała się wczoraj na komisariacie.)

[W zdaniu nadrzędnym czasownik temer (bać się) zmusza nas do zastosowania w zdaniu podrzędnym trybu łączącego. W tym konkretnym wypadku w trybie tym pojawi się czas imperfecto (forma: cagara), z uwagi na towarzyszący mu okolicznik czasu ayer. Gdyby czasownikiem zdania nadrzędnego (tutaj: temer) było dla przykładu słowo pensar, w zdaniu podrzędnym zamiast formy imperfecto de subjuntivo mielibyśmy formę czasu INDEFINIDO de indicativo. A dlaczego? Otóż dlatego, że okolicznik czasu ayer skorelowany jest z czynnością mającą miejsce w zamkniętym i zakończonym przedziale czasu, o czym mowa w zakładce INDEFINIDO. To zdanie jest dowodem na to, że czas pretérito imperfecto de subjuntivo może występować niejako w roli czasu indefinido, czy też przejmować na siebie jego funkcje. Powtórzmy raz jeszcze: dzieje się tak dlatego, że tryb łączący nie posiada czasu INDEFINIDO!]
__________________

Temía mucho que la mujer de Débil se cagara de miedo entonces en la comisaría.
Obawiał się bardzo tego, że żona Słabego zesrała się wtedy na komisariacie ze strachu.

[W tym zdaniu musimy sobie wyobrazić podmiot, który np. wczoraj lub jakiś czas temu, np. czekając na powrót pani słabej do domu, obawiał się usłyszeć od niej, że ta – np. tego samego dnia rano – jednak „zesrała się” na komisariacie. W odróżnieniu od przykładu wyżej, tutaj czasownik zdania nadrzędnego również jest wyrażony w czasie przeszłym. Obie czynności dotyczą przeszłości zamkniętej.]
____________________ 

Él temía mucho que la mujer de Débil tirara un pedo de miedo, ayer en la comisaría, pero ella por fortuna no lo hizo.
(Strasznie się wczoraj bał, że żona Słabego puści ze strachu bąka na komisariacie, ale ta na szczęście nie pierdła.)

[To zdanie z takim a nie innym tłumaczeniem na polski pokazuje nam, że forma tirara może wyrażać również przyszłość, która wczoraj mogła się wydarzyć, lecz do tego nie doszło, o czym wiemy ze zdania dopowiadającego. To m.in. reguły następstwa czasów sprawiają, że tirara desygnuje w tym zdaniu przyszłość, a wpływ bezpośredni na zaistniałe zjawisko ma forma czasu przeszłego temía. Dogłębne zrozumienie użycia formy tirara w powyższym wypowiedzeniu wymaga gruntownej znajomości wszystkich czasów w trybie oznajmującym oraz wszystkich zależności wynikających z tzw. następstwa czasów, czyli z budowania zdań w mowie zależnej.]
_____________________________________________________________

– po czasowniku hacer (najczęściej w czasie pretérito indefinido) w znaczeniu sprawić, że:

La proyección de la película hizo que la gente se asustara mucho y huyera del cine.
(Projekcja filmu sprawiła, że ludzie bardzo się wystraszyli i uciekli z kina.)
_____________________________________________________________

– w zdaniach warunkowych drugiego stopnia, a ściślej: w zdaniu podrzędnym po spójniku si lub w obydwu zdaniach składowych (zdaniu podrzędnym i nadrzędnym):

Si tuviera mucho dinero, me compraría una casa grande.
(Gdybym miał dużo pieniędzy, kupiłbym sobie wielki dom.)

[W zdaniu podrzędnym – imperfecto de subjuntivo; w zdaniu nadrzędnym – condicional simple.]
_____________________

Si la abuela tuviera bigote, fuera un abuelo.
(Gdyby babka miała wąsy, toby dziadkiem była.)

[W obydwu zdaniach – imperfecto de subjuntivo.]
PRETÉRITO IMPERFECTO
DE SUBJUNTIVO
Spis treści

1. Czasowniki regularne
2. Czasowniki całkowicie nieregularne
3. Czasowniki z obocznością ortograficzną I:Y
4. Czasowniki z obocznością samogłoskową
5. Zastosowanie czasu
Kreator stron - łatwe tworzenie stron WWW